Piątek, 5 VIII 2011 r.

I CZYTANIE Pwt 4, 32-40

Św. Hieronim – Boisz się śmierci? Przypomnij sobie o triumfie Tego, który przyjdzie w chwale. Zląkłeś się krzyża? Słuchaj, co mówi Pismo o Posłusze aniołów.

Orygenes – Kto za prawdę walczy aż do śmierci, traci wprawdzie życie, ale ponieważ dla Chrystusa je stracił, zachowa je na wieki. I więcej jeszcze: kto dla Chrystusa niszczy w sobie cielesne pożądliwości, tym samym staje się zdolny do czynów przynoszących zbawienie.

Czwartek, 4 VIII 2011 r.

I CZYTANIE Lb 20, 1-13

Jak krucha jest wiara. U każdego.

Z jednej strony to nawet pocieszające, że tacy herosi Biblii jak Mojżesz, czy Apostoł Piotr mieli problemy ze stuprocentowym zaufaniem Bogu. Wódz Narodu Wybranego woli w skałę bić swym kijem kilka razy, zamiast nakazanego jednego uderzenia. Piotr zaś nie jest do końca pewien, czy Pan Jezus wie, co mówi, więc woli Mu otworzyć oczy na rzeczywistość. Obaj na chwile zawierzyli bardziej swojemu sposobowi patrzenia świat i boskie możliwości, aniżeli Słowu Wszechmocnego.

Czy można mieć im to za złe?

W końcu Mojżesz miał nerwy zdarte do cna użeraniem się z niesfornym ludem „o twardym karku” przed którym to ciężarem Pan (w swej przewidującej roztropności) nie ustrzegł swego sługi, a i stawiał go często w sytuacji mało komfortowej, karząc Mojżeszowi bronić narodu przed rozgniewaniem Bożym. Piotr zaś – cóż, z tego, że jest Opoką mógł wysnuć przeróżne wnioski, zwłaszcza, że nie do końca „załapał” co się dzieje. Ba, wszak Chrystus wyraźnie mu powiedział: „nie ciało i krew (czyli nie ludzie) pokazali ci, kim jestem naprawdę, ale Ojciec z nieba”. Skoro tak, to biedny Piotr nie zdążył przeanalizować, ani swego odkrycia, ani statusu, jaki otrzymał, ani tez przerażającej zapowiedzi.

A jednak, Pan – który się nie myli – dotyka swych wybranych przedziwnymi konsekwencjami owej niewiary. Piotr otrzymuje mało zaszczytny epitet, Mojżesz ciężką do strawienia obietnicę, że nie wejdzie do Kanaanu.

Gdzie tkwi błąd obydwu patriarchów?

Mojżesz mógł bardziej zawierzyć gestom, znakom czy swoistym magiom aniżeli Głosowi. Byłoby to zgodne z wychowaniem, jakie odebrał w Egipcie i praktykami, których zapewne uczył się od kapłanów tego starożytnego kraju. Zresztą, te właśnie Mojżeszowe umiejętności Bóg wykorzystał podczas wielkiego Wyjścia.

Dziś także mamy skłonność do oderwania wiary od pewnych pobożnych praktyk…

Piotr Apostoł przez całe życie bardziej ufał temu co wynika z „ciała i krwi”, aniżeli ryzyku związanemu z wiary. Było tak już od pierwszego spotkania z Jezusem, kiedy to wszystko wołało w nim, że lepiej zaufać swej rybackiej wiedzy (po całej nocy pracy, nad ranem, łowienie ryb nie ma najmniejszego sensu) aniżeli zdaniu jakiegoś Cieśli. Wybrał jednak Słowo Jezusa – nie bez wewnętrznej walki – i ten wybór będzie się powtarzał w przeróżnych konfiguracjach do końca dni Piotrowych.

A dzisiejszy patron dnia, św. Jan Maria Vianney wychodzi na to, że nie znalazł w sobie żadnej innej pewności – ani magii, ani wiedzy, choćby rabacko praktycznej – poza pewnością wynikającą ze spotkania z Jezusem. I dlatego to on właśnie, nie Mojżesz, ani nie Piotr (mimo, że pierwszy papież) postawił swoim życiem poprzeczkę dla księży i proboszczów. Wysoka poprzeczkę…

Środa, 3 VIII 2011 r.

Po czterdziestu dniach wrócili z rozpoznania kraju. Przyszli na pustynię Paran do Kadesz i stanęli przed Mojżeszem i Aaronem oraz przed całym ludem izraelskim, złożyli przed nimi sprawozdanie oraz pokazali owoce kraju. I tak mu opowiedzieli: „Udaliśmy się do kraju, do którego nas posłałeś. Jest to kraj rzeczywiście opływający w mleko i miód, a oto jego owoce. Jednakże lud, który w nim mieszka, jest silny, a miasta są obwarowane i bardzo wielkie. Widzieliśmy tam również Anakitów. Amalekici zajmują okolice Negebu; w górach mieszkają Chetyci, Jebuzyci i Amoryci, Kananejczycy wreszcie mieszkają nad morzem i nad brzegami Jordanu”.

– Nie możemy zdobyć tej ziemi, bo mieszkają tam silniejsi – mówią niektórzy z Izraelitów do Mojżesza. Być może w ten sposób po raz pierwszy w dziejach zrodziła sie instytucja tak zwanych pożytecznych idiotów, czyli ludzi, którzy (z lęku, lub z jakiejkolwiek innej słabości własnej, często także z głębi gruntownych przemyśleń) poprą sprawę, jaką w normalnych warunkach życia społecznego, nazwano by – delikatnie rzecz ujmując – zdradą.

Mimo, że Kaleb i Jozue starają się w możliwie najbardziej atrakcyjny sposób ukazać bogactwo i urodzajność Ziemi Obiecanej, wiedząc, że wyraźną wola Pana byłoby zdobycie tego „raju” to czarny pijar innych wysłanników doprowadza do podziałów i głosów buntu. Ciekawe są argumenty przeciwników podbijania Kanaanu, sprowadzają się one do bazowania na strachu i niechęci do kolejnego wysiłku. Zapewne w świadomości Izraelitów gdzieś jeszcze majaczą owe rarytasy z niewoli, czyli cebula czosnek i co tam jeszcze było znakiem obfitości.

I może nie byłoby w tym wszystkim problemu – ot, jak nie chcecie tędy, to pójdziemy gdzie indziej – gdyby nie fakt, że losy narodów są w ręku Boga. To Jego wola ma się realizować, a nie demokratyczne kompromisy i oscylowanie między szatanem a belzebubem. Przecież za ziemią Kanaan stoi boża obietnica i fakt dezercji wobec perspektywy zawalczenia o jej realizację jest jawnym buntem przeciw woli Tego, który naród z Egiptu wyprowadził „mocną ręką”. Gdy doszło do wyboru – czy narazić się na trud zdobycia wolności poprzez przekroczenie nabytych w niewoli ograniczeń, czy tez ulegając niewolnictwu ducha skazać się na kolejna tułaczkę – naród, niejako na zimno, wybiera tułaczkę, wybiera wewnętrzne niewolnictwo. Stąd Boża decyzja, a raczej smutne stwierdzenie faktu: to „zniewolniczałe” pokolenie musi umrzeć.

Cóż jednak zrobić, gdy jedno pokolenie na wymarciu, a następne ma tak jakby jeszcze bardziej zniewolony umysł i serca?

Potrzeba może jeszcze kilku Kalebów i Jozuych, aby otworzyli nieco powieki pełnemu leku narodowi. Potrzeba Mojżeszów, co by z wiarą kobiety kananejskiej użebrali u Pana Boga zmiłowania. Że sie przy tym przeróżne „czynniki” uruchomią? Cóż zrobić? Jak się ktoś uparł, by jego kości bielały na pustyni, to siłą go do mleka i miodu nie da się zaciągnąć.

Wtorek, 2 VIII 2011 r.

EWANGELIA Mt 15, 1-2. 10-14

Różnie bywa ze świętymi. Jedni, jak Mojżesz, są przedziwnie przez Boga chronieni przed odrzuceniem ze strony najbliższych, inni zaś – jak choćby św. Franciszek – tych najbliższych się wyrzekają, aby w pełni służyć Bogu. Jedni, jak św. O. Pio, mogą być wzorem pokory i posłuszeństwa, inni zaś, jak św. Jan od Krzyża, musieli zmagać się z przełożonymi i wręcz łamać ich nakazy. Nie ma więc sztampowej świętości. Naszym wzorem jest Chrystus, ale chodzenie Jego śladami pozostawia olbrzymią przestrzeń wolności. Bóg do każdego z nas podchodzi indywidualnie, choć my wolelibyśmy wypracować ogólny model „świętego postępowania”: swoisty święty wzorzec z Sevres. Nie da się.

„Coś” jednak musieli w sobie mieć ci ludzie, skoro – tak różnych – możemy wzywać do pomocy, skoro możemy przeglądać się w ich życiu i postępowaniu. O owym „czymś” mówi dziś (niejako poprzez kontrast) Ewangelia, gdy napominając faryzeuszy nazywa ich „ślepymi przewodnikami ślepych”. Na czym owa ślepota polega?

Jest prawdziwym dramatem, gdy człowiek wyposażony w dary dla pokazywania drogi bliźnim, oraz wezwany do tego przez bożą łaskę, myli ścieżki i swoje widzimisię nazywa wolą Boga. Jest dramatem, gdy „urzędowy prorok” nie ma kompletnie pojęcia, która z proponowanych dróg jest boża. Jest tragedią, gdy ktoś przeznaczony do rozeznawania (jak się fachowo mówi), czyli odróżniania co pochodzi z natchnienia bożego, a co jest działaniem ludzkim, albo diabelskim – wskutek braku spojrzenia wiary nie jest w stanie tego uczynić. Jest czymś przerażającym, gdy kapłan lub biskup (przez dar święceń usposobieni do rozeznawania), lub (w innej skali) każdy ochrzczony, opiera się jedynie na przyrodzonym głosie rozumu, czy ludzkim sprycie, pomijając dany przez Boga charyzmat, wiarę i zawierzenie Panu.

Bez spojrzenia wiary i dopuszczenia do siebie wniosków wynikających z działania Bożego, bez oparcia się na owej swoistej „optyce duchowej”, będącej darem dla kogoś, kto prowadzi jakiekolwiek życie duchowe – jesteśmy skazani wyłącznie na ludzkie dywagacje i rozważania. Owszem, rozum jest podstawowym narzędziem do rozpoznawania dobra, ale w przypadku ucznia Chrystusa, musi być to rozum oświecony wiarą, rozumiana nie jako ideologia, lecz żywe światło i więź z Bogiem. Inaczej trwamy w ślepocie i możemy narazić się na to, że Pańskie oskarżenie, kierowane do faryzeuszy, obejmie także i nas: „ślepi przewodnicy ślepych”.

Święci posiadali oczy wiary. Patrzyli na świat i sprawy ludzkie przez pryzmat spraw boskich. Dlatego też wiele ich zwyczajnych błędów, czy słabości, Pan przykrywał swoją miłością, przebaczając i ratując. Ze względu na to zawierzenie bliscy Mojżesza otrzymali reprymendę, gdy chcieli spostponować jego osobę. Ze względu na to św. Franciszek otrzymał łaskę odpustu dla maleńkiej kapliczki zwanej Porcjunkulą na znak ratunku dla każdego, kto przez imię Biedaczyny z Asyżu poszuka bożego miłosierdzia. Korzystajmy dziś z odpustu, prośmy o przebaczenie grzechów, i chciejmy patrzeć oczami wiary na codzienność. I módlmy się o łaskę rozeznawania dla wszystkich pasterzy Kościoła.

Szerzej o odpuście Porcjunkuli.

Poniedziałek, 1 VIII 2011 r.

EWANGELIA Mt 14, 22-36

Ogórki, melony, pory, cebula, czosnek, ryby…

Różne są oznaki szczęścia, za którymi się tęskni. Po latach nie pamięta się już kajdan, śladów bicza na plecach, czy bólu po stracie synów. Krótka jest pamięć narodu, który musi dojrzeć ku wolności. Jest jak dziecko wyrywające się rodzicom, gdy chcą nauczyć je czegoś nowego – chodzenia, siedzenia przy stole lub innych czynności niezbędnych dla funkcjonowania. Owo uczenie się – boli.

Wolność dla idących przez pustynię ma smak manny – smak trudu, nudy, niejasnej przyszłości. Dla Mojżesza zaś wolność staję sie coraz cięższym brzemieniem odpowiedzialności za tych, których za sobą pociągnął na rozkaz Pana. Nie dziwota, że skarży sie dziś, pełen samotności – czemu złożyłeś na mnie cały ciężar? Lud buntuje się, szemrze, chciałby czegoś nowego, swoistych zagłusza czy bólu. Dookoła zaś piasek.

Będzie banałem przypomnienie, że Polacy od dwudziestu kilku lat próbują iść przez pustynię. Zniewolony naród próbuje odzyskać godność i smak wolności. Z trudem, bo pamięć melonów, cebuli, czy czego tam jeszcze jest żywa, a wokół piasek. Z trudem, bo i Mojżesza trudno znaleźć… Choć może to czas już na Jozuego?

Kilkakrotnie w ciągu minionego stulecia podejmowaliśmy próby przejścia pustyni. I kilkakrotnie na niej wpadaliśmy w macki nowych Egipcjan, którzy z pasją dziesiątkowali elitę tej narodowej karawany. Już nie jesteśmy tym ludem, jaki starał się odbudował polskiego ducha po ciemnej nocy zaborów. Ludzie o prawych umysłach, jasnych sercach z pasją miłości do tego co polskie w dużej liczbie pozostali w historii międzywojennego dwudziestolecia, a wychowane przez nich pokolenie spotykamy dzisiaj na powstańczych cmentarzach. Poprzez hekatombę sierpnia 1944 roku, a wcześniej jeszcze Katynia, a później jeszcze łagrów i stalinowskich więzieni, a potem dziesięcioleci ciężkiej pracy ludzi małych, aby tę małość i miałkość zasadzić na sercu narodu – przez ten czas, gdy zło sprzysięgło się, aby wykorzenić z duszy pojęcie „Bóg, Honor, Ojczyzna” wkładając w umysły odkrywczą myśl, że „polskość to nienormalność”, przez te wszystkie zabiegi jesteśmy dziś ludem niewolniczym, zniewolonym i tę niewolę wielbiącym.

– Panie, jeśli to Ty, każ mi przyjść do Ciebie! – krzyczy Apostoł wzbijać się na szczyty swego zawierzenia Chrystusowi.

– Jeśli Ty masz prawdziwie moc nad falami, jakie widzę, nad tą burzą diabelską, która nas otacza, nad śmiercią, która teraz zagląda nam w oczy, jeśli Ty prawdziwie jesteś Bogiem – pozwól mi na Twoje słowo podeptać ten huragan zła! Inaczej sobie nie poradzę.

Poszedł Piotr, i choć, gdy pozwolił sobie przerazić się tym, co go otacza (nazwijmy to burzą, choć równie dobrze moglibyśmy mówić o pustyni), zaczął tonąć, to dzięki temu zrywowi wiary – ocalał i ocalił to, co najcenniejsze: wolność człowieka, który nie poddaje się złu. Nigdy.

Może więc zrywy się opłacają?

Może warto zerwać ze swej duszy ten oplatający serce wieniec tęsknot za niewolą wyrażający się w litanii: ogórki, melony, pory, cebula, czosnek, ryby…